Odnalazł nazwiska żydowskich mieszkańców Rozwadowa, dziś osiedla Stalowej Woli. Zobacz zdjęcia

Zdzisław Surowaniec
Zdzisław Surowaniec
Dionizy Garbacz na spotkaniu w Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego. Na kolejnych slajdach zobacz archiwalne zdjęcia rozwadowskich Żydów oraz gości czwartkowego spotkania.
Dionizy Garbacz na spotkaniu w Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego. Na kolejnych slajdach zobacz archiwalne zdjęcia rozwadowskich Żydów oraz gości czwartkowego spotkania. Archiwum autora i muzeum
Udostępnij:
Ukazała się książka Dionizego Garbacza o wszystko mówiącym tytule „Żydzi w Rozwadowie i Stalowej Woli. Czas wojny i okupacji”. W czwartek w Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego zorganizowane zostało promocyjne spotkanie z autorem książki. Na spotkanie przyszło tak wielu chętnych, że w sali kinowej zabrakło miejsca i druga połowa publiczności siedziała na korytarzu.

Promocja rozpoczęła się od filmu, w którym dyrektor muzeum Aneta Garanty i kierowniczka głównej miejskiej biblioteki Joanna Rybak opowiedziały historię rozwadowskich żydów i wypędzenia ich z miasta przez Niemców. Było dużo zdjęć i ruchomych obrazów.

Dionizy Garbacz zapewnił, że książka przynosi rzetelne, udokumentowane fakty. - Nie ma w niej rozpowszechnionych, a niesprawdzonych i wręcz fałszywych opowieści – zapewnił autor.

Dodał, że materiały do książki zbierał od wielu lat, ale praca poświęcona tylko temu tytułowi zabrała mu dwa lata. Miał spotkania z pięćdziesięcioma osobami, których relacje spisał i zamieścił, kiedy miał pewność, że są prawdziwe.

Mity o Żydach z Rozwadowa i Stalowej Woli

Kategorycznie rozprawił się z mitami o Żydach, ale bez wskazywania w książce kto się ich dopuścił. Wspomniał tylko, że nie było rozstrzelania w rynku dwóch tysięcy Żydów, a doktor Łazowski nie ratował Żydów sztucznym tyfusem.

- Moim głównym celem było przywołanie nazwisk Żydów związanych z Rozwadowem – powiedział. A było to karkołomne zadanie. Pomoc otrzymał od uniwersytetu w Sztokholmie, które miało dobre kontakty z izraelskim instytutem Yad Vashem, skąd otrzymał nazwiska żydowskich mieszkańców Rozwadowa. Ale w językowej wersji niemieckiej, angielskiej i hebrajskiej, co wymagało tłumaczenia. Zrobił to jego syn Piotr.

Autorowi udało się ustalić, w oparciu o źródła archiwalne, nazwiska Żydów, którzy zdołali opuścić Rozwadów w początkach okupacji, a także ustalony dotąd wykaz żydowskich mieszkańców Rozwadowa – ofiar Holocaustu. Po raz pierwszy powstał taki uporządkowany spis. W oparciu o źródła archiwalne sporządził wykaz nazwisk blisko 900 żydowskich mieszkańców Rozwadowa – ofiar Holocaustu. Ponadto odnalazł nazwiska części więźniów rozwadowskiego obozu i wszystkich – stalowowolskiego.

W galerii zobacz zdjęcia rozwadowskich Żydów oraz zdjęcia ze spotkania.

Z mroków zapomnienia

Imię pełni ważną rolę w procesie kształtowania się tożsamości – twierdzą psycholodzy. W dyskusji na promocji jeden z mężczyzn powiedział, że książka Dionizego Garbacza przypomina zapomnianą historię rozwadowskich Żydów i przez podanie ich nazwisk wyciąga ich z mroków zapomnienia.

Rozwadów - w języku jidisz ראָזוועדאָוו–Rozvedov, dziś osiedle Stalowej Woli w latach 1690–1973 był samodzielnym miastem założonym na mocy przywileju lokacyjnego króla Jana III Sobieskiego.

Nazwę Rozwadów zawdzięcza pierwszemu jego właścicielowi, Gabrielowi Rozwadowskiemu. Przed II wojną światową mieszkało w Rozwadowie 1790 Żydów, stanowili blisko 70 procent wszystkich mieszkańców. Po wkroczeniu Niemiec w 1939 ludność żydowska została wypędzona na wschodni brzeg Sanu, do radzieckiej strefy okupacyjnej. Nieliczni, którzy zostali, do 1942 roku zostali zabici lub wywiezieni do obozów.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Garmin

Garmin Venu Czarny (0100217313)

1 859,00 zł899,00 zł-52%
miejsce #2

Garmin

Garmin Fenix 6 Srebrny (0100215800)

2 987,14 zł1 680,00 zł-44%
miejsce #3

Huawei

Huawei Watch Fit Różowy

607,00 zł364,00 zł-40%
Materiały promocyjne partnera

Strzelanina w rosyjskiej szkole

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie